Chủ động tái cơ cấu ngân sách bù đắp nguồn thu thuế xuất nhập khẩu giảm

Chủ động tái cơ cấu ngân sách bù đắp nguồn thu thuế xuất nhập khẩu giảm


(TBTCO) – Chiều 12/12, Bộ Tài chính họp báo chuyên đề cắt giảm thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Theo ông Hà Duy Tùng – Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, để bù đắp nguồn thu từ thuế xuất nhập khẩu giảm, Bộ Tài chính đã chủ động thực hiện tái cơ cấu ngân sách, tăng thu từ nội địa.


Nhiều FTA vào giai đoạn cuối cắt giảm thuế quan
Ông Hà Duy Tùng cho biết, trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA), thuế luôn là nội dung cốt lõi trong các cuộc đàm phán. Đến nay, nhiều FTA đang bước vào giai đoạn cuối của lộ trình cắt giảm thuế quan.
Theo Vụ Hợp tác quốc tế, đến nay, tổng số hiệp định thương mại Việt Nam đã tham gia và đang đàm phán là 20 hiệp định, trong đó 12 hiệp định đang thực thi, 2 hiệp định có hiệu lực trong năm 2019, 2 hiệp định đã ký kết nhưng chưa có hiệu lực, Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã kết thúc đàm phán lời văn của 20 Chương và kết thúc cơ bản các vấn đề mở cửa thị trường (trừ Ấn Độ), và 3 hiệp định đang đàm phán (bao gồm Việt Nam – Israel, Việt Nam – EFTA, Việt Nam – Anh).
Đến nay, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành 12 Nghị định về các biểu thuế ưu đãi cho các đối tác trong 12 hiệp định này cho giai đoạn 2018 – 2022/2023 (riêng CPTPP là giai đoạn 20192022, và Việt Nam – Lào giai đoạn từ 1/9/2016 đến 3/10/2020, tuy nhiên Nghị định biểu thuế Việt Nam – Lào đang thực hiện theo AHTN 2012.
Trong đó, Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN đã hoàn thành lộ trình cắt giảm thuế vào năm 2018. Các hiệp định đang tiến gần tới năm hoàn thành lộ trình xóa bỏ thuế gồm ASEAN – Trung Quốc (2020), ASEAN – Hàn Quốc (2021), ASEAN – Úc – New Zealand (2022) đạt tỷ lệ tự do hóa cao, khoảng 90% vào năm 2019. Cùng kết thúc lộ trình vào năm 2029, tỷ lệ tự do hóa năm 2019 của Việt Nam trong FTA Việt Nam – Hàn Quốc đã đạt 85,63%, trong khi tỷ lệ này trong FTA Việt Nam – Chile mới chỉ đạt 31,73%. Còn lại, các Hiệp định đạt tỷ lệ tự do hóa trung bình khoảng 60% trong năm 2019 như ASEAN – Nhật Bản, ASEAN – Ấn Độ, Việt Nam – Nhật Bản, Việt Nam – Chile, Việt Nam – Liên minh Kinh tế Á Âu.
Trong số 12 hiệp định đang thực hiện, CPTPP là Hiệp định mới nhất được thực thi của Việt Nam. Ngày 26/6/2019, Chính phủ ban hành Nghị định số 57/2019/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu ưu đãi, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định CPTPP giai đoạn từ ngày 14/1/2019 đến hết ngày 31/12/2022.
Theo Bộ Tài chính, mức thuế suất trung bình của các dòng thuế cam kết cắt giảm trong 11 FTA trong năm 2019 là từ 0,07% – 9,1%, trong đó thấp nhất là mức thuế trong ASEAN là 0,07% và cao nhất là cam kết trong CPTPP với mức 9,1%. Đến năm 2022, mức thuế suất trung bình của các dòng thuế cam kết cắt giảm là từ 0,04% – 4,8%, trong đó thấp nhất vẫn là mức thuế trong ASEAN và cao nhất là thuế cam kết trong CPTPP.
Nhiều FTA quan trọng ký kết và có hiệu lực trong năm 2019
Trong năm 2019, tổng số hiệp định thương mại đã ký kết của Việt Nam (trừ CPTPP) là 4 hiệp định, bao gồm: FTA giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), FTA giữa ASEAN và Hồng Kông (Trung Quốc) (AHKFTA), FTA Việt Nam – Cuba, và Bản thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Vương quốc Campuchia.
Đáng chú ý, sau khi được chính thức ký kết ngày 30/6/2019, Hiệp định EVFTA sẽ được trình lên Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Liên minh châu Âu (EU) để tiến hành thủ tục phê chuẩn để có hiệu lực thực thi (dự kiến trong nửa đầu năm 2020).
Tại hiệp định này, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu ngay khi hiệp định có hiệu lực với 48,5% số dòng thuế, tương đương 64,5% kim ngạch nhập khẩu từ EU và sau 10 năm là khoảng 99% số dòng thuế, tương đương 99,8% kim ngạch nhập khẩu từ EU. Đối với số dòng thuế còn lại, Việt Nam sẽ có lộ trình trên 10 năm hoặc dành ưu đãi cho EU trên cơ sở hạn ngạch thuế quan của WTO.
 

 Ông Hà Duy Tùng cho biết các cam kết về thuế luôn là nội dung cốt lõi trong đàm phán các FTA. Ảnh: Đức Minh.

Lộ trình cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với một số nhóm mặt hàng chính của Việt Nam như sau: ô tô (sau 9 năm đối với ô tô phân khối lớn (trên 3000cc cho động cơ xăng và trên 2500 cc cho động cơ diesel) và 10 năm đối với các loại ô tô còn lại); linh kiện, phụ tùng ô tô (tối đa 7 năm); hóa chất (tối đa 7 năm); đồ uống có cồn (tối đa 10 năm); thịt bò (3 năm), thịt lợn đông lạnh (7 năm), thịt gà (10 năm); sữa và sản phẩm sữa (3-5 năm); cá và các sản phẩm cá (3-7 năm); thuốc lá, xì gà (15 năm); máy móc thiết bị (tối đa 7 năm)…
Theo ông Hà Duy Tùng, cam kết cắt giảm thuế xuất khẩu là điểm mới trong Hiệp định EVFTA. Trong đó, Việt Nam cam kết xóa bỏ thuế xuất khẩu với hàng hóa xuất khẩu sang EU với lộ trình lên đến 15 năm, trừ những mặt hàng được duy trì thuế xuất khẩu tập trung vào một số nhóm hàng quan trọng như: dầu thô, than đá (trừ than để luyện cốc và than cốc). Cam kết về thuế xuất khẩu trong Hiệp định EVFTA cơ bản tương tự như cam kết về thuế xuất khẩu của Việt Nam trong Hiệp định CPTPP.
Trả lời câu hỏi của phóng viên về tác động giảm thu NSNN khi thuế nhập khẩu về 0%, ông Hà Duy Tùng cho biết, thu NSNN từ thuế xuất nhập khẩu chỉ chiếm một phần trong tổng thu ngân sách. Vừa qua, để bù đắp nguồn thu từ thuế xuất nhập khẩu giảm, Bộ Tài chính đã chủ động thực hiện tái cơ cấu NSNN, tăng thu nội địa trong tổng thu ngân sách.
Liên quan đến xuất khẩu giảm, ông Hà Duy Tùng cho biết, về tổng thể chịu sự tác động của nhiều yếu tố, trong đó có cả bối cảnh thị trường quốc tế. Ví dụ như, hiệp định thực hiện trong nội bộ ASEAN với các đối tác Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… nhập siêu lớn từ Đông Á nhưng lại xuất siêu lớn sang thị trường châu Âu, Mỹ. Thời gian qua chúng ta đã chủ động đàm phán với các đối tác, để khai thác các lợi thế xuất khẩu, tăng xuất siêu sang thị trường EU, Hoa Kỳ.
Với các FTA thế hệ mới, ông Hà Duy Tùng cho biết là các cam kết toàn diện, đặc biệt là về thuế. Ngoài phạm vi về thuế, còn có các cam kết khác (môi trường, lao động…), do đó, các doanh nghiệp phải tiếp tục nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn hàng hóa của các nước./.


Minh Anh

Chuyên mục: THỜI SỰ


Viết bình luận

<