Doanh nghiệp khó tiếp cận vốn ngân hàng: Một vòng luẩn quẩn!

Doanh nghiệp khó tiếp cận vốn ngân hàng: Một vòng luẩn quẩn!


Vốn ít dẫn đến mức đầu tư cho công nghệ thấp, từ đó dẫn dến năng suất thấp, tốc độ tăng trưởng thấp. Đến lượt tốc độ tăng trưởng thấp tất yếu dẫn đến mức độ tích luỹ vốn cho nền kinh tế thấp…

Chia sẻ tại hội thảo “Giải pháp tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” do VCCI phối hợp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức chiều nay (5/10), TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và vừa Hà Nội cho biết, hiện nay các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) rất hạn chế về vốn, công nghệ, nguồn nhân lực, kỹ năng quản trị và tiếp thị, thậm chí còn kinh doanh theo kinh nghiệp hay chụp giật.
Điều này khiến cho khối DNVVN chỉ đông về số lượng nhưng chất lượng, hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh trên thị trường, nhất là thị trường quốc tế còn chưa cao.
Vấn đề thiếu vốn và vòng luẩn quẩn
“Nền kinh tế càng phát triển, càng hội nhập sâu thì càng bộc lộ những điểm yếu và hạn chế của DNVVN. Ngay cả những điểm vẫn coi là lợi thế của DNVVN như cần ít vốn, cơ động, linh hoạt, tiết kiệm chi phí mà trước hết là chi phí quản lý, sử dụng nguồn lao động tại chỗ dồi dào và giá rẻ… cũng không còn là lợi thế, thậm chí trở thành bất lợi trong môi trường cạnh tranh quốc tế vô cùng quyết liệt”, ông Quốc Anh nói.
Theo ông Quốc Anh, trong nền kinh tế thị trường, sự tồn tại và phát triển của các DNVVN là một yếu tố khách quan và cũng như các loại hình doanh nghiệp khác trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp này cũng sử dụng vốn tín dụng ngân hàng để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt vốn cũng như để tối ưu hoá hiệu quả sử dụng vốn của mình.
“Vốn tín dụng ngân hàng đầu tư cho các DNVVN đóng vai trò rất quan trọng, nó chẳng những thúc đẩy sự phát triển khu vực kinh tế này mà thông qua đó, tác động trở lại thúc đẩy hệ thống ngân hàng, đổi mới chính sách tiền tệ, hoàn thiện các cơ chế chính sách về tín dụng, thanh toán ngoại hối”, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội nói.
DNVVN hiện chiếm tỷ trọng khoảng 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, đóng góp khoảng 45% vào GDP, 31% vào tổng thu ngân sách và thu hút hơn 5 triệu việc làm.
Tuy vậy, tình đến tháng 6/2017, dư nợ tín dụng đối với các DNVVN mới chỉ đạt 1,3 triệu tỷ đồng, chiếm gần 22% dư nợ đối với nền kinh tế với gần 200 nghìn khách hàng hiện còn dư nợ tại các tổ chức tín dụng. Hiện vẫn còn khoảng 70% DNVVN vẫn chưa được tiếp cận vốn tín dụng.
Theo bà Lê Phương, Giám đốc Công ty TNHH Chè Á Châu, ở Việt Nam, vấn đề thiếu vốn để đối mới công nghệ, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế đã trở thành một vòng luẩn quẩn: Vốn ít dẫn đến mức đầu tư cho công nghệ thấp, từ đó dẫn dến năng suất thấp, tốc độ tăng trưởng thấp. Đến lượt tốc độ tăng trưởng thấp tất yếu dẫn đến mức độ tích luỹ vốn cho nền kinh tế thấp.
Mặc dù trong thời gian qua, những thay đổi của chính sách Nhà nước đã tạo điều kiện cho việc đa dạng hoá nguồn tài chính cho hoạt động đầu tư nói chung và đổi mới công nghệ nói riêng. Tuy nhiên, nguồn tài chính cho hoạt động đầu tư đổi mới công nghệ ở nước ta còn rất hạn chế.
Vì đâu nên nỗi?
Theo TS Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính ngân hàng, một số nguyên nhân chính khiến tín dụng chảy vào khối DNVVN còn chưa cao như do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế trong thời gian qua, nguồn lực ngân sách nhà nước rất hạn chế, một số chương trình, gói hỗ trợ chưa được phát huy.
Bên cạnh đó, vẫn thiếu thông tin về DNVVN, thiếu các quy định minh bạch hoá thông tin đối với DNVVN nên các tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong việc quyết định cấp tín dụng cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, vấn đề bảo lãnh DNVVN vay vốn chưa được đẩy mạnh trong khi vấn đề nợ xấu của các tổ chức tín dụng vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Cũng theo tiến sĩ Lực, hiện vẫn còn thiếu các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp như đào tạo, tư vấn, thống tin. Trong khi đó, thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, tài chính vi mô) còn nhỏ bé chưa phát triển. Doanh nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào vốn ngân hàng, chủ yếu là nguồn vốn trung và dài hạn, từ đó, gây sức ép lớn lên các nhà băng.
Cuối cùng, môi trường kinh doanh trong nước dù có một số cải thiện nhưng còn phức tạp, chi phí không chính sách còn cao.
Về phía các TCTD, tiến sĩ Lực cho rằng, một số ngân hàng chưa thực sự mặn mà đối với khách hàng DNVVN một phần do quy mô và hiệu quả tín dụng không cao, trong khi rủi ro và chi phí hoạt động lại cao.
Phần lớn các nhà băng cũng chưa có các sản phẩm, dịch vụ chuyên biệt cho nhóm khách hàng này trong khi thu tục tín dụng còn rườm rà, phức tạp.
Về phía các DNVVN, một số nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng là do trình độ quản lý yếu kém, công nghệ lạc hậu, trình độ lao động thấp, thông tin kém minh bạch, khả năng đáp ứng đủ điều kiện hồ sơ vay vốn của ngân hàng còn hạn chế, thiếu tài sản đảm bảo. Đồng thời, họ lại thiếu chiến lược kinh doanh hoặc phương án kinh doanh chưa đủ khả thi để thuyết phục nhà băng cho vay vốn.
Theo đó, chuyên gia cho rằng, Chính phủ, bộ ngành liên quan cần sớm ban hành hướng dẫn Luật hỗ trợ DNVVN, theo đó, tập trung giải quyết các khó khăn, vướng mắc hiện tại cho các doanh nghiệp. Đồng thời, xây dựng hệ thống thông tin thị trường, sản phẩm, đối tác trợ giúp DNVVN, đẩy mạnh các chương trình cụm liên kết ngành, liên kết vùng, liên kết 3 khối doanh nghiệp.
Đối với NHNN, cần đẩy nhanh tiến độ tái cơ cấu các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020, tiếp tục định hướng các lĩnh vực ưu tiên cấp tín dụng, trong đó có DNVVN, đồng thời, cải tiến quy trình tái cấp vốn cho các TCTD tham gia.
Đối với bản thân các doanh nghiệp, cần minh bạch trong hoạt động, minh bạch báo cáo tài chính, thiện chí hợp tác, phối hợp với các TCTD trong cung cấp thông tin, cơ cấu lại nợ và xây dựng phương án kinh doanh phù hợp. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp bằng việc áp dụng các thông lệ và chuẩn mực về quản trị doanh nghiệp và quản lý rủi ro.

Trần Thúy

bình luận

Chuyên mục: NGÂN HÀNG


Viết bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ được giữ bí mật.
Bắt buộc điền thông tin*