“Chúng ta đang kiểm soát tín dụng tiêu dùng dưới chuẩn mực chưa hợp lý”

“Chúng ta đang kiểm soát tín dụng tiêu dùng dưới chuẩn mực chưa hợp lý”


“Tất cả các khoản tín dụng cho vay mua nhà, sửa nhà đều được gộp chung vào tín dụng tiêu dùng là điều không hợp lý. Một khoản tín dụng ngân hàng cho vay để người dân mua nhà hay sửa nhà và họ dùng tài sản đó để thế chấp thì cần phải được phân loại vào tín dụng bất động sản”…

Trong thời gian gần đây, hoạt động tài chính tiêu dùng tại Việt Nam bắt đầu bùng nổ với các dịch vụ đa dạng, được cung cấp bởi các tổ chức tín dụng hay các fintech.
Theo đánh giá của TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương, đây là một bước phát triển đáng chú ý, vì dân số Việt Nam là dân số trẻ, là những người có nhu cầu mua sắm cao. Đây cũng là động lực cho GDP tăng trưởng.
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Thị Hiền, Phó Viện trưởng – Viện Chiến lược ngân hàng, thì tín dụng tiêu dùng sẽ giúp khách hàng, đặc biệt là tầng lớp thu nhập trung bình và thấp tiếp cận được các khoản vay, thoả mãn nhu cầu tiêu dùng, chủ động quản trị tài chính cá nhân, đồng thời, giảm bớt các cú sốc tài chính, từ đó, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đối với các tổ chức tín dụng và hệ thống tài chính, tài chính tiêu dùng giúp đa dạng hoá các sản phẩm, dịch vụ, tăng lợi nhuận, từ đó, tăng hiệu quả hoạt động, tính bền vững của ngân hàng.
TS. Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thì cho rằng, hiện tiềm năng của mảng tín dụng tiêu dùng của Việt Nam vẫn còn rất lớn với số lượng tầng lớn trung lưu lớn, kinh tế tăng trưởng nhanh, nền tảng công nghệ thông tin hỗ trợ cho vay tốt, các loại hình định chế tài chính phong phú.
“So với mức trung bình của khu vực ASEAN, thì tỷ lệ cho vay tiêu dùng/tổng dư nợ của Việt Nam chỉ bằng một nửa nên dư địa phát triển cho mảng này là rất lớn”, ông Thành cho hay.
Cần một khung pháp lý phù hợp
Dù vậy, TS. Thành cũng cho rằng, hiện cho vay tiêu dùng đang có hai vấn đề bao gồm giám sát và minh bạch.
“Tuy tín dụng tiêu dùng giúp giảm thiểu rủi ro theo nghĩa là nó phân nhỏ quy mô cho vay nhưng hiện nay, việc thống kê tín dụng tiêu dùng của Việt Nam đang rất khác nhau. Như phía bên Uỷ ban Giám sát Tài chính Quốc gia thì cho biết, tăng trưởng tín dụng tiêu dùng của Việt Nam năm 2017 tăng tới hơn 60% nhưng một trong những ngân hàng tốt nhất trong mảng tín dụng tiêu dùng là BIDV lại cho rằng chỉ tăng 35%”, ông Thành nói.
Theo chuyên gia, vốn dĩ có sự chênh lệch lớn về con số như trên là do sự khác nhau về thống kê. Như việc cho vay bất động sản thì không tách cho vay mua bất động sản với cho vay sửa chữa nhà. Trong trường hợp khách hàng mua bất động sản, có trường hợp là mua tiêu dùng, cũng có thể là để đầu cơ.
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng cũng cho rằng, hiện Việt Nam đang kiểm soát tín dụng tiêu dùng dưới chuẩn mực không hợp lý.
“Tất cả các khoản tín dụng cho vay mua nhà, sửa nhà đều được gộp chung vào tín dụng tiêu dùng là điều không hợp lý. Một khoản tín dụng ngân hàng cho vay để người dân mua nhà hay sửa nhà và họ dùng tài sản đó để thế chấp thì cần phải được phân loại vào tín dụng bất động sản”, ông Hiếu nêu ý kiến.
Theo chuyên gia, cần phải tách bạch các khoản cho vay để có thể nhìn thấy chính xác hơn một bức tranh tín dụng tiêu dùng là tín dụng cá nhân, giúp chi trả, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng cá nhân.
Cũng theo ông Hiếu, để tín dụng tiêu dùng Việt Nam phát triển hơn, Việt Nam cần phải có luật phá sản cá nhân.
“Ở Việt Nam mới chỉ cho phép phá sản doanh nghiệp mà chưa có phá sản cá nhân. Ở ngân hàng chúng tôi, có những khoản nợ mà người đi vay đã chết rồi nhưng nợ thì vẫn còn phải theo dõi, trong khi đó, đáng nhẽ chúng ta nên xoá sổ những khoản nợ như thế. Cả những người mất khả năng chi trả như già yếu hay tàn tật vĩnh viễn không có khả năng lao động, chúng ta nên đưa ra toà, cho phép ngân hàng gom tài sản thanh lý và tuyên bố cá nhân phá sản”, ông Hiếu nêu ý kiến.
Bên cạnh đó, chuyên gia cũng đề xuất, dựa vào các tiêu chí khác nhau, NHNN cần có cơ chế xếp hạng điểm tín dụng cho từng người dân để từ đó giúp các tổ chức tín dụng đưa ra đánh giá đúng, cân nhắc các khoản vay, giúp giảm tiểu rủi ro cho tín dụng cá nhân.
Còn theo TS. Lê Đăng Doanh, tín dụng tiêu dùng khác với tín dụng kinh doanh. Trong khi để vay tiền kinh doanh, người vay phải đưa ra được phương án kinh doanh hợp lý, có tài sản thế chấp thì mới được xem xét cho vay, thì người vay tiêu dùng lại dễ dàng hơn nhiều. Nhưng đổi lại, người đi vay lại phải chịu một lãi suất rất cao.
Theo đó, chuyên gia cho rằng, cần phải có một khung pháp lý thích hợp để bớt rủi ro và không dẫn đến các diễn biến phức tạp giữa bên cho vay và bên đi vay.

Trần Thúy

bình luận

Chuyên mục: NGÂN HÀNG


Viết bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ được giữ bí mật.
Bắt buộc điền thông tin*