Phạt tù tới 10 năm nếu trốn đóng bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp khó khăn thì sao?

Phạt tù tới 10 năm nếu trốn đóng bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp khó khăn thì sao?


Ông Trần Đình Liệu, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cho biết đơn vị thực sự khó khăn thì theo quy định phải báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nếu cơ quan quản lý địa phương xác định doanh nghiệp thực sự khó khăn thì nguyên tắc được dừng, quyền lợi vẫn được hưởng, nhưng hết 1 năm phải đóng cả gốc và không phải chịu lãi…

Luật Bảo hiểm Xã hội (BHXH) 2014 đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2016, tuy nhiên, đến ngày 1/1/2018 tới đây, nhiều điều khoản quan trọng thuộc Luật mới chính thức có hiệu lực.
Một trong nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm đó là hành vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN sẽ bị xử lý hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Tại toạ đàm “Năm 2018, đóng và xử lý vi phạm về BHXH như thế nào?” ngày 22/11, ông Trần Đình Liệu – Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam cho biết hiện nay chúng ta có khoảng hơn 600.000 doanh nghiệp nhưng mới có khoảng 250.000 doanh nghiệp tham gia BHXH.
Năm 2017, BHXH Việt Nam đã kiểm tra gần 100.000 doanh nghiệp, trong đó khoảng 60.000 doanh nghiệp gần như không còn trên địa bàn, địa chỉ sản xuất kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp chỉ có 2 người, 3 người hoặc 5 người. Do vậy theo ông Liệu, nếu nhìn tổng số doanh nghiệp rất lớn, nhưng số lao động lại rất nhỏ. 
Ông Trần Đình Liệu cũng cho biết, việc vi phạm hành vi đóng và hưởng được cụ thể hóa trong Bộ luật Hình sự thể hiện tính nghiêm trọng của các hành vi vi phạm. Cụ thể, đó là các hành vi vi phạm như chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; lập hồ sơ giả hoặc làm sai lệch nội dung hồ sơ bảo hiểm xã hội, hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp lừa dối cơ quan bảo hiểm xã hội; dùng hồ sơ giả hoặc hồ sơ đã bị làm sai lệch nội dung lừa dối cơ quan bảo hiểm xã hội hưởng các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp.
Nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm: Có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng…
 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tù từ 5 năm đến 10 năm: Chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp 500 triệu đồng trở lên; gây thiệt hại 500 triệu đồng trở lên; người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm…
Có lộ trình cho các doanh nghiệp có thời gian “gỡ nợ”?
Thứ trưởng Bộ Lao động, thương binh và xã hội Lê Quân khẳng định chúng ta đã có xử phạt vi phạm hành chính và cũng không hình sự hóa tất cả các hành vi trốn đóng. Tuy nhiên, công cụ của Bộ luật Hình sự đưa vào xử phạt tù là đối với những trường hợp mà trong Luật quy định rõ. Đó là đối với trường hợp gian lận, gian dối, dùng thủ đoạn.
Để triển khai ông Quân cho biết, hiện vẫn đang chờ Nghị quyết hướng dẫn thế nào là gian dối, thế nào là gian lận, dùng thủ đoạn. “Khi có Nghị quyết, chúng ta sẽ có căn cứ pháp lý giải thích rõ hơn. Giải pháp hình sự để xử lý những trường hợp để làm gương và đòi hỏi những biện pháp mạnh hơn trong việc tuân thủ pháp luật”, ông Quân nói.
Ông Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng việc xử lý hình sự để bảo đảm công bằng trong kinh doanh của các doanh nghiệp, bình bẳng trước pháp luật.
“Chúng ta tiến tới nền hành chính thực hiện theo thượng tôn pháp luật, sống và làm việc theo pháp luật. Các doanh nghiệp cần làm tròn nghĩa vụ của mình. Một doanh nghiệp trốn đóng BHXH chứng tỏ mối quan hệ với người lao động không tốt và không tạo niềm tin để người lao động muốn đóng góp, xây dựng, phát triển doanh nghiệp”, ông Lợi nói.
Như vậy, vi phạm trốn đóng bảo hiểm cho người lao động có thể bị phạt tù đến 5 – 10 năm, đây được coi là mức xử phạt khá nghiêm khắc. Tuy nhiên trên thực tế có những doanh nghiệp cố tình chây ỳ trốn đóng bảo hiểm, nhưng có những doanh nghiệp do khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Vậy liệu có lộ trình cho các doanh nghiệp có thời gian “gỡ nợ”, đó là là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm.
Trả lời câu hỏi này, Phó tổng giám đốc BHXH Trần Đình Liệu cho biết đã quy định rất rõ trong quy định hướng dẫn của ngành về những trường hợp phải thanh tra đột xuất, có dấu hiệu như 3 tháng nợ đọng mà cơ quan BHXH đã 2 lần làm việc và thông báo.
Theo ông Liệu sẽ tùy từng trường hợp cụ thể và mức độ, doanh nghiệp có khó khăn không, vẫn hoạt động bình thường hay cố tình trốn đóng. Doanh nghiệp cũng có quyền khiếu nại.
“Có những doanh nghiệp chúng tôi ra quyết định thanh tra đóng thì đóng ngay, không kiểm tra thêm và kết luận. Đơn vị thực sự khó khăn thì theo quy định phải báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền”, ông Liệu nói.
Ông Liệu cho biết, nếu cơ quan quản lý địa phương xác định doanh nghiệp thực sự khó khăn thì nguyên tắc được dừng, quyền lợi vẫn được hưởng, nhưng hết 1 năm phải đóng cả gốc và không phải chịu lãi.
Tuy nhiên theo ông Liệu trên thực tế, dù đã có quy định rõ ràng nhưng khâu triển khai thường khó khăn, phức tạp. Ví dụ như việc khởi kiện trốn đóng bảo hiểm xã hội. Từ 1/1/2016, tổ chức công đoàn được giao khởi kiện doanh nghiệp, cá nhân nợ BHXH. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn bất cập. Tình trạng nợ, trốn đóng BHXH và khởi kiện gặp khó.
Ông Bùi Sỹ Lợi cũng nhấn mạnh biện pháp hình sự hóa là công cụ cuối cùng. “Cần xây dựng Luật Tố tụng lao động để tất cả các mối quan hệ tranh chấp lao động sẽ đưa ra tòa. Trên thế giới đều thực hiện như vậy”, ông Lợi nói.
Ông Lợi cũng cho biết, doanh nghiệp trong cơ chế thị trường là cực kỳ khó khăn, phải tiết kiệm từng đồng chi phí để giảm giá thành, hội nhập, tiêu thụ sản phẩm. “Chúng ta cần thông cảm với doanh nghiệp và phân tích kỹ đâu là trường hợp lạm dụng, chiếm dụng hay là nợ do khó khăn. Cần xây dựng quy trình hết sức chặt chẽ, hiệu quả nhưng cũng khích lệ cho doanh nghiệp, xây dựng nền kinh tế tăng trưởng và phát triển”, ông Lợi nói và cho rằng nếu xử lý hình sự hoá nhiều thì lấy đâu doanh nghiệp phát triển kinh tế.

N.Mạnh

bình luận

Chuyên mục: KINH DOANH


Viết bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ được giữ bí mật.
Bắt buộc điền thông tin*