Facebook 2018, ca phẫu thuật hướng tới tương lai

Facebook 2018, ca phẫu thuật hướng tới tương lai

Những vấn đề tồn tại lâu nay của Facebook đang tạo áp lực ngày càng
mạnh. Đầu năm 2018, Mark Zuckerberg đã nghĩ đến một ca phẫu thuật
cho chính “đứa con” của mình.

Ngày 11/1, Facebook đưa ra một thông báo về việc sẽ ưu tiên hiển thị
nội dung từ bạn bè, người thân và những nguồn “thiết thực”, “bổ ích”
hơn trên News Feed của người dùng. Đồng thời nội dung từ các
fanpage, các công ty truyền thông, nhà xuất bản, các quảng cáo doanh
nghiệp cũng bị giảm thiểu hiển thị. Trước đó ngày 4/1 trên Facebook cá
nhân, Mark Zuckerberg tuyên bố năm 2018 này Facebook sẽ có những
thay đổi lớn nhằm đem đến cho người dùng khoảng thời gian ý nghĩa
hơn khi sử dụng Facebook. Quyết định của Mark Zuckerberg là đòn tấn
công mạnh tới nhóm người dùng vốn đang sử dụng nhà mạng xã hội
như một kênh truyền thông lâu nay.

Nhưng đây không phải là quyết định đột xuất. Sau những chiến thắng
của Facebook với các đối thủ như Snapchat, Twitter… đến các thương
vụ sáp nhập thành công với Instagram, Whats App, Facebook rất nhanh
chóng trở thành mạng xã hội lớn nhất thế giới. Và đi cùng sự phình to
những khiếm khuyết trong nội tại bắt đầu xuất hiện. Những “khối u”
này không những tạo ra áp lực từ bên trong mà còn kéo tới sức ép bên
ngoài, đe dọa tới việc sự phát triển lâu dài của Facebook. Điều này
khiến ông chủ mạng xã hội 550 tỷ đô buộc phải thực hiện những thay
đổi cần thiết.

Nạn tin tức giả trên trang mạng xã hội đang trở thành vấn đề đáng
quan ngại khi những loại thông tin này ảnh hưởng đến các sự kiện chính
trị lớn tại nhiều nước.

Bốn từ đầu tiên trong sứ mệnh của Facebook là “cho mọi người quyền
lực” (Give People the Power). Facebook đã làm xuất sắc điều này, chưa
bao giờ các thông tin có khả năng lan truyền nhanh và mạnh như hiện
nay. Nhưng đây cũng là nguyên nhân chính khiến Facebook trở thành
“hang ổ” của tin tức giả (Fakenews).

Tin tức trên Facebook đã ảnh hưởng tới cả những biến động chính trị
thế giới trong vài năm trở lại đây như mùa xuân Ả rập, cuộc bầu cử ở
Mỹ, Pháp hay sự nhầm lẫn tôn giáo của Tổng thống Indonesia. Các
chính phủ cảm thấy bị mất quyền kiểm soát trên nền tảng trực tuyến.
Chính vì vậy, hầu hết các chính phủ trên thế giới đều ít nhiều có các
biện pháp cứng rắn với Facebook.

Ngày 17/1 vừa qua, Facebook phải có mặt tại phiên điều trần với
Capitol Hill, cùng với Twitter và YouTube, về sự lan truyền trực tuyến
của tin tức cực đoan. Không chỉ ở Mỹ, châu Âu cũng đang có những
biện pháp siết chặt quản lý nội dung trên Facebook. Tại Đức, ngày 1/1
đạo luật NetzDG về kiểm duyệt nội dung chính thức được áp dụng cho
bất cứ trang mạng xã hội nào có hơn hai triệu tài khoản người dùng.
Theo đó mức phạt tối đa có thể lên tới 60 triệu USD cho các công ty
như Facebook, nếu bình luận trên mạng xã hội này bị đánh dấu vi phạm
và không được gỡ bỏ trong 24 giờ. Các nhà lập pháp Anh cũng đang lên
tiếng phàn nàn về Facebook trong năm ngoái.

Fake news không chỉ kéo tới những áp lực pháp lý từ các chính phủ, mà
còn gây sụt giảm thời lượng sử dụng của người dùng cho Facebook.
Theo báo cáo từ Pivotal Research, sau những cáo buộc của chính phủ
Mỹ về việc truyền bá tin tức giả gây ảnh hưởng kết quả bầu cử năm
2016 cũng như các cuộc thảo luận chính trị ở nhiều nước, lượng thời
gian người dùng dành cho trang đang có dấu hiệu giảm.

Một “khối u” nữa cần nhắc tới chính là quảng cáo. Facebook ngày càng
lún sâu vào việc tạo lợi nhuận mà quên đi mất phản ứng của người

dùng. Trong một thời gian dài, các thuật toán bộ lọc hiển thị của mạng
xã hội này đều hướng tới mục tiêu kiếm tiền quảng cáo từ việc gợi ý nội
dung phù hợp sở thích của tài khoản cá nhân. Tuy nhiên người dùng
ngày càng không hài lòng.

Theo công bố tài chính ngày 31/1 của Facebook, trong năm 2017 người
dùng Facebook đã giảm bớt thời gian hoạt động trên nền tảng này
khoảng 50 triệu giờ mỗi ngày. Trong cuộc khảo sát của Facebook với
người sử dụng được Bloomberg trích dẫn, mọi người cho biết họ cảm
thấy trang web đã đẩy họ đi quá xa bạn bè và các nội dung liên quan
đến gia đình, bởi bài đăng bên ngoài từ các thương hiệu, nhà xuất bản
và các công ty truyền thông. Sự phiền nhiễu từ quảng cáo khiến họ
ngày một giảm thời lượng xem Facebook.

Fakenews và quảng cáo quá mức có thể coi là hai “khối u” lớn đang
sinh sôi và nảy nở trong Facebook. Sự chán nản, cũng như các án phạt
nặng từ các chính phủ là những tác hại trông thấy trước mặt Facebook,
và hoàn toàn có thể sẽ giết chết mạng xã hội này.

Giờ đây người dùng sẽ ít thấy nội dung từ các doanh nghiệp, thương
hiệu hoặc tin tức từ báo chí… trên New Feeds, mà thay vào đó sẽ cập
nhật được nhiều thông tin hơn từ bạn bè và người thân được chia sẻ
lên Facebook, từ đó sẽ không bỏ lỡ những khoảnh khắc ý nghĩa mà bạn
bè hay người thân chia sẻ lên mạng xã hội này.

Theo chuyên gia Brian Wieser, đến từ nhóm nghiên cứu Pivotal
Research Group cho rằng sự thay đổi thuật toán đang chạm đến gốc rễ
của vấn đề tin tức giả. Động thái này của Facebook là lời tuyên bố mạng
xã hội lớn nhất thế giới đang thực sự ra tay chống lại tin tức giả mạo.
Đồng thời, có thể xoa dịu các nhà cầm quyền trước những áp lực pháp
lý ngày càng gia tăng.

Nạn tin tức giả và phản ứng ngày càng tiêu cực từ người dùng đẩy
Facebook phải đưa ra một chiến lược phát triển bền vững, nhằm giữ
chân 2 tỷ thành viên – thứ mới chính là sức mạnh của Facebook. Từ
trước đến nay Facebook chỉ đưa ra các thuật toán hướng tới thu thập
dữ liệu người dùng cho các nhà quảng cáo. Nhưng giờ đây, mạng xã hội
lớn nhất hành tinh đã bắt đầu đưa ra những quyết định đứng về phía
người dùng nhiều hơn.

Cổ phiếu của Facebook đã giảm đến 4,5% vào ngày 13/1, sau khi CEO
của Facebook, Mark Zuckerberg công bố các thay đổi mới về thuật toán
hiển thị News Feed. Scott Kessler, chuyên gia phân tích cổ phiếu tại
CFRA Research nói: “Trong thời gian ngắn hạn các con số tài chính sẽ rất
xấu, nhưng về lâu dài điều này là tốt cho ‘giá trị thương hiệu”.

Để chuẩn bị cho thay đổi quan trọng này, theo Facebook thông báo, họ
đã có những nghiên cứu sâu trong nhiều tháng qua, nhằm đem tới một
thuật toán tốt cho sức khỏe người dùng. Một nghiên cứu mà các nhà
khoa học của Facebook tiến hành cùng các nhà nghiên cứu độc lập bên
ngoài chỉ ra rằng việc chia sẻ sâu hơn trên mạng xã hội – chia sẻ tin
nhắn, bài viết và bình luận với bạn bè thân thiết và nhắc nhở về những
tương tác trong quá khứ – sẽ cải thiện cảm xúc của một người. Đó là
loại hoạt động mà Facebook đang cố gắng khuyến khích với thiết kế
mới.

Sự thay đổi ngay lập tức vấp phải những chỉ trích từ cộng đồng quảng
cáo và truyền thông, nhóm đối tượng thường xuyên sử dụng dịch vụ.

Lee Ching Chew, Giám đốc Điều hành, Ủy ban Truyền thông Singapore
cho rằng hầu hết các bài viết được tài trợ có tính chất thông tin, bất kỳ
hạn chế nào đối với các bài đăng như vậy đều đang làm mất đi một
nguồn thông tin thuận tiện cho người dùng. Tại sao phải mất quá lâu
Facebook mới nhận ra phải cần thay đổi. Nếu Facebook giữ đúng sứ
mệnh thúc đẩy cho sự kết nối con người, công ty sẽ không đưa ra một
chính sách hạn chế thông tin như vậy. Theo Pew Research, 64% người
lớn ở Mỹ sử dụng Facebook và khoảng 30% trong số này dùng
Facebook để lấy tin tức. Vào cuối năm 2017, tỷ lệ sử dụng hầu như
không tăng (66%), nhưng tỷ lệ những người lấy tin từ Facebook đã tăng
lên 45%. Khả năng cung cấp tin tức tổng hợp của tính năng New Feeds
là một thành tố chính trong hàng tỷ đô doanh số hàng năm của
Facebook, nhưng nay công ty công nghệ đang muốn từ bỏ nó.

Mark Zuckerberg nói rằng Facebook đã chuẩn bị tinh thần cho việc giảm
thời lượng sử dụng của người dùng và cả doanh số trong tương lai gần.
Tuy nhiên, có những ý kiến cho rằng Facebook không thể nào dễ dàng
từ bỏ “con ngỗng vàng” như vậy?!

Theo cây bút Farhad Manjoo (NY Times) nhận định, Facebook hẳn phải
có những nước đi tiếp theo trong chiến lược thay đổi của mình để
không mất đi nguồn lợi nhuận nhiều tỷ đô vốn có. Và dường như đây là
nước đi khôn ngoan của Facebook khi mà người dùng thực tế đang hình
thành thói quen phản ứng tiêu cực với các kiểu đề xuất quảng cáo hiện
nay của hãng. Việc thay đổi lần này là giai đoạn “chuyển giao” nhằm
đưa ra một dạng thức quảng cáo phù hợp hơn với thói quen người
dùng.

Michael Hirst, Chủ tịch Worldwide Partners, mạng lưới các agency
truyền thông toàn cầu viết trên trang chủ của hội: “Facebook đang tái
lập trình và sửa đổi lại các ưu tiên của thuật toán nhằm tạo ra một trải
nghiệm người dùng khác, có tính liên kết chặt hơn, từ đó đưa ra các
dạng thức quảng cáo hữu hiệu và đắt tiền hơn trong tương lai. Các nhà
quảng cáo hiện tại đã nhận ra những hạn chế của kiểu quảng cáo cũ.
Nếu Facebook không làm điều này, chính những nhà quảng cáo sẽ rời
bỏ họ”.

Điều này có thể có khả năng khi chính trong bài thông báo của mình vào
11/1 vừa qua Mark Zuckuberg đã viết rằng: “Chúng tôi cần tái tập trung
vào hệ thống”. Mark Zuckuberg nhấn mạnh rằng sự thay đổi lần này
hướng tới một di sản tốt đẹp cho thế hệ sau của mình. Tuy nhiên, suốt
lịch sử Facebook, tập đoàn này luôn ám ảnh về các thí nghiệm cũng như
sự thay đổi dựa trên các nghiên cứu sử dụng dữ liệu lớn (Big Data), và
nếu con số lợi nhuận được dự báo quá tệ thì không đời nào tập đoàn
công nghệ này dám bước một bước dài như vậy.

bình luận

Chuyên mục: KINH DOANH


Viết bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ được giữ bí mật.
Bắt buộc điền thông tin*